Tín ngưỡng thờ Mẫu đã trở thành di sản thứ 11 của Việt Nam được UNESCO vinh danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Trong đời sống hiện nay, tín ngưỡng thờ Mẫu chủ yếu được cộng đồng biết tới qua khái niệm "hầu đồng" – hình thức diễn xướng chủ yếu của tín ngưỡng này. Cách thực hành thể hiện những yếu tố văn hóa truyền thống như trang phục, âm nhạc, múa, diễn xướng dân gian mang đậm bản sắc văn hóa Việt, được sáng tạo, phát triển, lưu truyền qua các thế hệ.

Thanh đồng Liễu Văn Thành (thứ 3 từ trái qua phải).

Thanh đồng Liễu Văn Thành (SN 11/08/1993) sinh ra và lớn lên tại xã Văn Thụ, huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn, tham gia vào Đồng năm 2008, tại Phủ Dầy. Năm 2011- 2015, anh là sinh viên trường đại học Giao thông vận tải, trong những năm học đại học, anh đã đạt được rất nhiều thành tích cũng như các bằng khen, học bổng của nhà trường. Năm 2015 – 2019, anh còn vinh dự nhận được giải danh giá về trang điểm (Makeup).

Kể từ đó, anh bắt đầu công việc trang điểm cho các hoa hậu và thanh đồng. Năm 2018, anh vào Sài Gòn lập nghiệp và đầu tư một cửa hàng bán đồ phong thủy. Trong một lần tình cờ, anh gặp cậu Hoài Linh, từ đó cậu Hoài Linh đã giúp đỡ anh, hướng cho anh tìm hiểu thêm về tín ngưỡng thờ Mẫu. Những khi gặp khó khăn trong cuộc sống, anh thường hay đi lễ phật, lễ thánh và cảm thấy mọi khó khăn, trắc trở đều trở nên nhẹ nhàng.

Hàng năm, anh hầu 4 lễ chính (tháng giêng, tháng 4, tháng 7, tháng 12), đền của anh có tên gọi là đền Bà chúa Then (đền có di tích từ 4 đời để lại cho anh). Hiện đền có 1 bát hương cổ, 1 thanh kiếm cổ và 1 cái chuông sóc nhạc cổ có gia phả để lại. Tiệc chính của đền được diễn ra vào ngày 6/6 âm lịch hàng năm.

Tái hiện lại tín ngưỡng thờ Mẫu trên một không gian sống hiện đại, bằng sự đầu tư có chọn lọc trong mỗi vấn hầu, từ trang phục, hầu cận đến cung văn, vũ đạo... thanh đồng Liễu Văn Thành đã cống hiến cho người xem những tiết mục sống động, thể hiện sự thành kính, ca ngợi công ơn của các vị Thánh, Mẫu; tái hiện lại hình ảnh oai hùng của các vị tướng, anh hùng dân tộc đã có nhiều công lao xây dựng và bảo vệ đất nước. Từ đó, đưa khán giả đến với những cung bậc thăng hoa của cảm xúc. Đây chính là cách thanh đồng Liễu Văn Thành theo đuổi để quảng bá tín ngưỡng thờ Mẫu đến với đông đảo du khách trong và ngoài nước.

Có thể nói, nghi lễ hầu đồng là một kho tàng nghệ thuật diễn xướng dân gian rất đặc biệt với nhiều câu chuyện truyền thuyết, thần tích hấp dẫn về các thần linh. Nó không chỉ tạo nên một không gian tâm linh huyền bí mà còn thể hiện được nét uy nghi, sang trọng, cũng như niềm hân hoan và vẻ đẹp hồn nhiên, trong sáng của người Việt trong một thế giới văn hóa đa sắc màu.

Lan Hương