Trong Đơn kêu cứu khẩn cấp gồm 7 trang, khổ A4 gửi báo, do chị Trịnh Thị Quyên (trú tại Thôn 2, xã Định Long, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa) ký gửi, có kể rõ: “Vào đêm muộn ngày 26/2/2018, bố tôi (là ông Trịnh Viết Viện) đang làm bảo vệ tại Trường Tiểu học xã Định Long thì nhận được điện thoại của chú Trịnh Viết Khải  – em trai ruột bố tôi nói: “Thằng Yên Trung (ý chỉ anh Phạm Viết Tuyền - PV) đang sàm sỡ vợ em, anh lên nhà cái”. Khi lên tới nhà chú Khải, bố tôi thấy chú Khải và anh Phạm Viết Tuyền đang giằng co nhau ở đầu xe ô tô trước cổng nên bố tôi bảo “Có gì vào nhà giải quyết, đêm hôm rồi".

Chị Trịnh Thị Quyên đang trình bày sự việc với phóng viên và luật sư.

Sau khi vào bên trong nhà, thím Mỵ - vợ chú Khải có kể lại cho chú và bố tôi vụ việc: Anh Tuyềngọi điện cho thím bảo đến nhà lấy tiền ớt nhập ngày 11/02/2018. Sau khi đưa tiền xong, anh Tuyền đã xô thím xuống nền nhà và có hành vi sàm sỡ, khi thấy chú Khải chạy vào thì anh Tuyền mới buông thím Mỵ ra. Trong khi thím Mỵ kể chuyện, chú Khải tức giận vì vợ mình bị sàm sỡ nên mới dùng chày và gậy đánh vào người anh Tuyền.

Sau đó, bố tôi và chú Khải yêu cầu anh Tuyền gọi vợ xuống để giải quyết việc trên. Thím Mỵ kể lại nội dung sự việc cho tất cả mọi người bao gồm cô Phước (hàng xóm nhà chú Khải), chị Thuận – vợ anh Tuyền, chú Khải và bố tôi được nghe. Sau khi nghe rõ sự việc, chị Thuận có nói xin lỗi đối với gia đình tôi, lúc đó bố tôi không đồng ý với lời xin lỗi này. Cô Phước khi ấy đang đứng ở cửa phòng có nói “Đến nhà người ta làm ảnh hưởng đến nhân phẩm của người ta thì phải đền một trăm triệu”.

Khi nói đến vấn đề đền bù tiền thì bố tôi nói: “Không có một trăm triệu thì cũng phải năm mươi triệu”. Chị Thuận nói không có một trăm triệu để đền mà chỉ có ba mươi triệu tiền hàng ở đây thôi. Bố tôi đi sang phòng bên hỏi ý kiến của chú Khải, thì chú Khải có bảo: “Anh muốn giải quyết sao thì giải quyết” vì chú Khải lúc này vẫn đang cáu giận. Bố tôi và cô Phước có đồng ý số tiền ba mươi triệu đồng mà chị Thuận đồng ý đền bù.

Sau đó bố tôi yêu cầu anh Tuyền phải viết giấy bồi thường với nội dung là anh Tuyền có hành vi sàm sỡ thím Mỵ và bồi thường danh dự cho gia đình thím Mỵ, thím Mỵ cũng ký tên vào giấy biên nhận trên với nội dung người bị hại. Sau đó, thím Mỵ có mở cửa cho vợ chồng anh Tuyền ra về, bố tôi có cầm tiền đưa cho chú Khải nhưng chú Khải không cầm và bảo cô Phước cầm số tiền trên về và bố tôi đi về trường. Bố tôi, chú Khải và cô Phước không hề có ý định đánh đập, dọa nạt để chiếm đoạt số tiền 30 triệu đồng của anh Tuyền, số tiền này để bồi thường danh dự, nhân phẩm cho thím Mỵ.

Sau khi sự việc xảy ra, anh Tuyền đã gửi đơn đến cơ quan Công an để trình báo vụ việc trên. Ngày 03/09/2019, Cơ quan CSĐT Công an huyện Yên Định đã ra quyết định thay đổi Quyết định khởi tố vụ án hình sự, đồng thời ra các Quyết định thay đổi quyết định khởi tố bị can đối với các bị can là chú Khải, bố tôi và cô Phước từ tội Cưỡng đoạt tài sản sang tội Cướp tài sản quy định tại khoản 2 Điều 168 – Bộ luật Hình sự.

Theo chị Trịnh Thị Quyên, các kết luận của cơ quan Cảnh sát điều tra huyện Yên Định là không đúng sự thật, thiếu khách quan. Cơ quan Cảnh sát điều tra huyện Yên Định đã không xem xét kỹ càng đến chứng cứ, lời khai của đương sự dẫn đến việc chưa phân tích cụ thể, toàn diện được cấu thành tội phạm của tội Cướp tài sản theo Điều 168 BLHS năm 2015, sửa đổi bổ sung năm 2017 mà đã đưa ra kết luận như trên làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp ông Trịnh Viết Khải và ông Trịnh Viết Viện.

Qua đơn kêu cứu khẩn cấp của chị Trịnh Thị Quyên, PV đã trao đổi với luật sư Nguyễn Doãn Hùng – Giám đốc Công ty Luật TNHH HTC Việt Nam (Đoàn Luật sư thành phố Hà Nội), luật sư Hùng cho ý kiến:

Căn cứ vào Điều 168 BLHS 2015 quy định về tội Cướp tài sản như sau:

1. Người nào dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được nhằm chiếm đoạt tài sản, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 10 năm.”

Theo quy định trên, đặc trưng của tội cướp tài sản là người phạm tội phải có hành vi sử dụng vũ lực, đe dọa vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được, làm cho người đó lo sợ mà phải giao tài sản cho người phạm tội.

Về mặt chủ quan của tội phạm, tội Cướp tài sản được thực hiện do lỗi cố ý. Mục đích chiếm đoạt tài sản là dấu hiệu bắt buộc để xác định tội danh, nếu không nhằm chiếm đoạt tài sản thì không phải tội danh chiếm đoạt tài sản. Trong vụ việc, ông Khải và ông Viện không hề có mục đích chiếm đoạt tài sản, bởi:

Ngay từ đầu ông Khải và ông Viện không thực hiện việc lên kế hoạch dùng vũ lực đối với ông Tuyền nhằm chiếm đoạt số tiền ba mươi triệu đồng. Việc ông Khải đánh ông Tuyền là xuất phát từ tâm lý uất ức của một người chồng khi thấy vợ mình bị sàm sỡ, số tiền mà ông Tuyền đưa là để bồi thường cho danh dự, nhân phẩm của bà Mỵ. Trong khi đó, việc ông Viện cầm búa và có lời đe dọa ông Tuyền là vì ông Viện được ông Khải gọi đến nhờ giúp đỡ giữ chân ông Tuyền ở lại, tránh tình trạng ông Tuyền sợ tội mà bỏ trốn.

Đối với số tiền yêu cầu bồi thường, hoàn toàn không có bất kỳ sự thỏa thuận nào giữa ông Khải và ông Viện. Số tiền này do ý chí chủ quan và do một mình bà Phước đề ra. Đối với ông Khải và ông Viện thì số tiền đó là thể hiện ông Tuyền phải có trách nhiệm đối với hành vi của mình chứ không có ý chiếm giữ số tiền đó thành tài sản của mình.

Về mặt khách quan của tội phạm, tội Cướp tài sản, chủ thể phải thực hiện một trong hai hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho người bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được, buộc người khác để buộc phải giao tài sản. Hành vi của ông Khải và ông Viện đối với ông Tuyền không phải là hành vi dùng vũ lực, đe dọa dùng vũ lực ngay tức khắc hoặc có hành vi khác làm cho ông Tuyền bị tấn công lâm vào tình trạng không thể chống cự được, buộc ông Tuyền phải giao nộp tài sản. Ông Khải có hành vi dùng vũ lực gây thương tích cho ông Tuyền hoàn toàn là do thấy ông Tuyền có ý đồ xấu, sàm sỡ vợ mình.

Về mối quan hệ giữa hành vi và hậu quả:

- Hành vi gây thương tích của ông Khải đối với ông Tuyền và giao tài sản của ông Tuyền không liên quan với nhau. Việc ông Tuyền giao tài sản không xuất phát từ hành vi gây thương tích của ông Khải, cũng như ý định đánh ông Tuyền của ông Viện.

- Việc ông Viện nói: “Không có một trăm thì cũng phải có năm mươi triệu” và hành vi định xông vào đánh ông Tuyền của ông Viện và việc giao tài sản của ông Tuyền không có liên quan với nhau. Ông Viện chỉ là anh trai của ông Khải, hành vi sàm sỡ của ông Tuyền đối với bà Mỵ không trực tiếp ảnh hưởng đến ông Viện. Ông Tuyền có đưa tài sản cho gia đình ông Khải hay không thì ông Viện cũng không hưởng lợi gì từ việc đó.

Từ những phân tích nêu ở trên, hành vi của các bị cáo Trịnh Viết Khải, Trịnh Viết Viện không đủ các yếu tố để cấu thành tội phạm Cướp tài sản theo quy định tại Điều 168 BLHS.

Bằng lá Đơn kêu cứu, chị Trịnh Thị Quyên mong muốn các vị lãnh đạo, các cơ quan ban ngành có ý kiến và yêu cầu Viện Kiểm sát nhân dân huyện Yên Định không truy tố ông Trịnh Viết Viện Trịnh Viết Khải về tội Cướp tài sản theo điểm d Khoản 2 Điều 168 Bộ luật Hình sự. Đồng thời yêu cầu cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Yên Định phối hợp cùng Viện Kiểm sát nhân dân huyện Yên Định điều tra, làm rõ và xác định đúng hành vi của ông Khải và ông Viện.

Bên cạnh đó, chị Quyên cho rằng vụ án trên có dấu hiệu oan sai, vi phạm pháp luật trong tố tụng: “Từ 11/4/2019, gia đình chúng tôi đã mời luật sư bảo vệ cho bố và chú tôi, nhưng trong các lần điều tra bổ sung đều không mời luật sư tham dự, luật sư không được nhận các Kết luận điều tra bổ sung và cáo trạng. Tôi cảm nhận rằng các cơ quan tố tụng huyện Yên Định cố gắng phức tạp thêm tình hình giải quyết vụ án từ khi có luật sư tham gia bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho bố và chú ruột tôi.

Qua Đơn thư của công dân, báo hy vọng các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhanh chóng vào cuộc làm rõ vụ việc, bảo vệ quyền lợi chính đáng và hợp pháp của ông Trịnh Viết Khải và ông Trịnh Viết Viện, để người dân được tiếp cận công lý và sự thật khách quan.

Hà Thạch