LTS: Liên quan đến việc Đà Nẵng quyết định xây dựng hầm chui vượt sông Hàn với mức đầu tư 4700 tỷ đồng, KTS Hoàng Sừ - nguyên viện trưởng Viện quy hoạch xây dựng Đà Nẵng, Phó giám đốc Sở Xây dựng Quảng Nam đã có những quan điểm riêng của mình. Báo Đất Việt xin đăng tải toàn bộ những ý kiến của ông!

Nhu cầu giao thông của dân rất nhỏ

Với quy mô dự kiến trên 4000 tỷ, hầm chui sông Hàn thuộc dự án nhóm A .Theo nghị định 59/2015/NĐ-CP công trình này phải lập báo cáo tiền khả thi. Nhiệm vụ cơ bản của báo cáo này là phải xác định cho được Đà Nẵng có nhu cầu thực sự bức xúc phải làm hầm chui tại vị trí đầu đường Như Nguyệt hay không để UBND TP có cơ sở xem xét, quyết định chủ trương đầu tư xây dựng.

Tuy nhiên dường như chưa có luận chứng khoa học nào chứng minh sự cần thiết phải xây hầm chui qua sông Hàn được cấp thẩm quyền phê chuẩn. Việc TP tổ chức thi tuyển vừa qua chỉ tập trung vào việc lựa chọn cầu hay hầm là chưa đúng quy trình.

Vì vậy mới có chuyện tranh luận “nên” và “không nên” nóng bỏng trong dư luận và truyền thông gần đây.

Tuy nhiên đó cũng là cơ hội để lấy ý kiến cộng đồng về một công trình đặc biệt quan trọng của thành phố, những ý kiến trái chiều thật đáng suy ngẫm và trân trọng bởi nó nói lên tâm nguyện, ước mơ, khát vọng về TP Đà Nẵng tương lai và thực sự công trình hầm chui sông Hàn lúc này là nỗi trăn trở không phải của riêng ai.

Trước hết cần luận chứng sự cần thiết phải làm hầm chui qua sông Hàn: Cần hay không? Lúc nào cần?

Hình ảnh mô phỏng hầm chui vượt sông Hàn.

Hãy lấy vài thí dụ trong nước và thế giới để so sánh : Hầm Thủ Thiêm với quy mô 6 làn xe, phục vụ cho việc kết nối trung tâm TP HCM với khu vực phía Đông Bắc TP gồm các quận 9, quận 2 và khu vực rộng lớn Long Thành, Biên Hòa với dân số trên chục triệu dân.

Hiện nay lưu lượng thông qua hầm Thủ Thiêm rất lớn, theo thống kê của ban quản lý hầm Thủ Thiêm cho biết hàng ngày có hơn 28.000 xe ô tô, 200.000 xe máy thông qua hầm.

TP Thượng Hải (Trung Quốc - hơn 23 triệu dân (2010), nằm 2 bên dòng sông Hoàng Phố, sông Hoàng Phố đoạn chảy qua TP Thượng Hải dài khoảng 70 km, kết nối qua lại 2 bờ bằng 5 cây cầu và 9 hầm chui, khoảng cách bình quân giữa các cầu - hầm khoảng 5-6 km. Mỗi cầu – hầm đảm nhận giao thông cho khoảng 1,7 triệu dân.

TP ĐN thì sao? ĐN chỉ có 1 triệu dân nhưng trên đoạn sông từ cầu Đỏ đến cầu Thuận Phước dài khoảng 12 km có đến 10 cầu nếu tính cả hầm chui, bình quân 1,2 km một cầu, mỗi cây cầu chỉ gánh 100.000 dân. Có thể nói ĐN có mật độ cầu dày đặc nhất nước.

Dường như một vài cây cầu này ra đời chưa phải vì nhu cầu giao thông quá lớn mà vì nhu cầu khai thác đất, đây cũng là tác nhân dẫn đến tình trạng Đà Nẵng mau chóng cạn kiệt quỹ đất phát triển cho tương lai.

Khu vực từ cầu quay sông Hàn đến cầu Thuận Phước chỉ có diện tích khoảng 10 km2, dân số 3 phường Nại Hiên Đông, Mân Thái và Thọ Quang hiện tại chỉ vào khoảng 150.000 dân.

Dân cư ở khu vực này hoàn toàn không có khả năng tăng cao đột biến vì tuyến đường sau khi qua hầm chui là tuyến đường cụt sẽ kết thúc tại chân bán đảo Sơn Trà, khu vực 10 km2 này hiện đã hết đất để mở rộng khu dân cư.

Mặt khác, cảng Tiên Sa sẽ không còn là cảng hàng hóa trong tương lai gần và sẽ là cảng phục vụ cho du lịch đường biển , không có lưu lượng giao thông đáng kể, các khu du lịch chân Sơn Trà có quy mô không lớn, còn khách du lịch đến thăm các khu du lịch Sơn Trà, chùa Linh Ứng…đến từ nhiều ngả của TP.

Tóm lại nhu cầu giao thông cho khu vực này là quá nhỏ, kể cả trong tương lai.

Đường cụt và không còn đất phát triển.

Nếu làm hầm chui qua sông Hàn với quy mô 6 làn xe (4 làn ôtô, 2 làn xe máy), khu vực nhỏ bé này sẽ có 3 cầu – hầm khủng ( cầu Quay, hầm chui, cầu Thuận Phước ) phục vụ với khoảng cách chỉ 1,2 km, bình quân 1 cầu/50.000 dân! Với quy mô này, thậm chí cho tăng gấp đôi, gấp ba hiện nay cũng vẫn là quá nhỏ bé, vậy liệu có cần thiết phải lấy “dao mổ trâu để giết gà” không?.
Chưa kể nhược điểm lớn nữa là tuyến hầm có quy mô lớn nhưng khi kết nối vào các con đường ở hai đầu như Đống Đa, Trần Cao Vân (phía tây), Vân Hồ, Trần thánh Tông (phía đông)… lại quá nhỏ, các tuyến này chỉ có bề rộng 2 làn xe ô tô, hiện cũng đang bắt đầu quá tải, tuyến lại vòng vèo rất không tương thích với hâm chui hiện đai , hoành tráng.

Đồng thời tuyến hầm sẽ dồn luồng giao thông vào các tuyến dọc Lê Lợi, Trần Phú là các tuyến cũng quá nhỏ chỉ có 2 làn xe ô tô, hiện đang quá tải. Phân tích luồng hệ thống giao thông sẽ cho thấy việc kết nối luồng giao thông vào điểm đầu hầm phía tây sẽ chỉ làm cho tình hình giao thông nội đô rối loạn và trầm trọng thêm.

Vô cùng lãng phí

Người dân ĐN thực sự vui mừng vì dù còn nhiều khó khăn nhưng TP vẫn thu xếp được 4000 tỷ để đầu tư cho dự án hầm chui phục vụ nhu cầu của nhân dân và thúc đẩy TP phát triển.

Tuy nhiên điều đáng nói nhất và trăn trở day dứt nhất là TP đang quyết liệt bỏ ra 4-5000 ngàn tỷ để làm hầm chui nhằm giải quyết tình trạng ùn tắc ở đầu cầu quay, nhưng tình trạng ùn tắc của ĐN đâu chỉ có ở đầu cầu quay?

Thực tế ùn tắc đang xuất hiện ở rất nhiều điểm trọng yếu trong thành phố như các điểm hai đầu của 4 cây cầu cầu: Thuận Phước, cầu Quay,cầu Rồng, cầu Trần thị Lý, cầu Tiên Sơn và các vòng xuyến hai đầu Nguyễn văn Linh, vòng xuyến Nguyễn tri Phương – Điện biên Phủ, các ngã tư lớn Lê Duẩn – Ông Ích Khiêm…

Theo những phân tích trên, Hầm chui sông Hàn chưa thực sự cần thiết vào lúc này và vô cùng lãng phí vì bỏ ra trên 4000 tỷ chỉ giải quyết ùn tắc được duy nhất một điểm là đầu cầu sông Hàn.

Theo tôi TP nên giao sở Giao thông phối hợp tư vấn chuyên nghành nghiên cứu thêm các phương án giải bài toán chống ùn tắc giao thông trên toàn TP theo hướng bền vững, sử dụng 4000 tỷ thực sự hiệu quả.

Tôi xin gợi ý một phương án tổng thể gồm 5 nội dung lớn như sau:

1. Mở rộng cầu quay sông Hàn:

Cầu quay sông Hàn với quy mô 2 làn xe ô tô thực sự là nút thắt cổ chai trên trục đường Điện Biên Phủ - Lê Duẩn – Phạm Văn Đồng, trục giao thông Đông –Tây có quy mô lớn nhất , rộng nhất của TP ĐN.

Việc mở rộng cầu quay sông Hàn là tất yếu trong tương lai gần hay xa, có người lo ngại việc mở rộng cầu Quay sẽ làm tăng lưu lượng giao thông vào nội đô nhưng nên nhớ trục Điện Biên Phủ - Lê Duẩn – Phạm Văn Đồng là trục giao thông ngang Đông Tây có quy mô lớn nhất, tốt nhất trong khu vực nội đô.

Đoạn Lê Duẩn có quy mô nhỏ hơn đoạn ĐBP và PVĐ nhưng hoàn toàn có thể nâng lưu lượng thông qua. Khi hầm chui Trần Phú hoàn thành, tình hình ùn tắc tại đầu Quay sẽ được giải quyết cơ bản, nếu làm tiếp hầm chui Lê Duẩn – Ông ích Khiêm , cải tạo ngã tư Lê Duẩn + Lê Lợi + Nguyễn Chí Thanh thì lưu lượng thông qua sẽ tốt hơn rất nhiều, chưa kể lưu lượng thông qua còn tốt hơn nữa nếu có tuyến Metro, xe bus kẹp dọc theo tuyến.

Còn cải tạo mở rộng hay làm mới cầu sông Hàn là việc cần được nghiên cứu kỹ, tuy nhiên nếu làm mới sẽ có thể thêm cho cầu một số chức năng hấp dẫn như tích hợp thêm tuyến Metro nổi, xây dựng nhà hàng xoay và khu ngắm cảnh thành phố trên cao … và cầu sông Hàn rất có thể trở thành cây cầu lớn, hiện đại , đẹp nhất trên sông Hàn.

2. Xây dựng nút giao thông lập thể trên tất cả các điểm nút trọng yếu, cải tạo các ngã tư lớn trên toàn thành phố.

Bao gồm các điểm hai đầu của 4 cây cầu cầu: Thuận Phước, cầu Quay, cầu Rồng, cầu Trần thị Lý, cầu Tiên Sơn và các vòng xuyến hai đầu Nguyễn văn Linh, vòng xuyến Nguyễn tri Phương – Điện biên Phủ, các ngã tư lớn Lê Duẩn – Ông Ích Khiêm, Lê Duẩn – Lê Lợi – Nguyễn Chí Thanh…

Tùy điều kiện cụ thể của từng nút để đề xuất các giải pháp kỹ thuật, các dạng nút phù hợp.

3. Không nâng cấp cầu Nguyễn tri Phương lên H30:

Rất phức tạp về kỹ thuật và lãng phí vì khi cảng Tiên Sa không còn là cảng hàng hóa thì nhu cầu xe tải trọng lớn qua lại rất ít.

Hãy coi cầu Thuận Phước như một cây cầu dự trữ cho phát triển, khi khu đô thị Đa Phước hình thành nhu cầu qua lại sẽ tăng lên.

4. Nâng cao hiệu quả sử dụng cầu Nguyễn tri Phương :

Mở rộng đường Chu Huy Mân vào chân cầu Thuận Phước và tổ chức vòng xoay tại đây để thuận lợi đi lại cho dân cư khu vực Nại Hiên Đông, Mân Thái , Thọ Quang.

5.Chuẩn bị cho Hầm chui tương lai khi có nhu cầu:

Quy hoạch lại hướng tuyến, vị trí hầm chui, quản lý không gian chặt chẽ nhằm tạo thuận lợi cho xây dựng hầm chui trong tương lai khi thực sự có nhu cầu

Sự khác biệt của phương án tổng thể và phương án hầm chui là:

Với 4000 ngàn tỷ đầu tư:

+Hầm chui: chỉ giải quyết được ùn tắc duy nhất một điểm ở đầu cầu quay sông Hàn.

+Phương án Tổng thể: giải quyết ùn tắc cơ bản triệt để trên toàn nội đô TP, giúp cho TP Đà Nẵng phát triển bền vững.

Theo Báo Đất Việt