Bởi đây là vụ án đơn giản mà lại có nhiều Thẩm phán là Phó Chánh án TAND thành phố Thái Bình được phân công xét xử, nhưng kết quả Bản án ban hành ra đều bị TAND cấp phúc thẩm hủy bỏ và Viện KSND kháng nghị. Có thẩm phán đang trong quá trình thụ lý vụ án buộc phải thay vì bị tố cáo có dấu hiệu làm ngơ cho một nhóm người đến lăng mạ, hành hung và hủy hoại tài sản của đương sự ngay giữa chốn công đường.

Đến nay, không phải ngẫu nhiên sau hơn 5 năm vụ án được khép lại, vì nếu cứ tiếp tục sẽ không còn thẩm phán để xét xử. Thậm chí nhiều thẩm phán sẽ không được bổ nhiệm lại do có tỷ lệ bản án bị hủy vượt quá so với quy định của ngành Tòa án.

Đơn xin rút đơn khởi kiện của nguyên đơn bà Tạ Thị Chuộng.

Điểm lại quá trình giải quyết vụ án “Tranh chấp hôn nhân và gia đình” giữa nguyên đơn là bà Tạ Thị Chuộng với bị đơn là ông Nguyễn Văn Lâm cho thấy: TAND TP Thái Bình đã vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng và vi phạm nghiêm trọng cả về mặt nội dung khi xem xét không đầy đủ chứng cứ, cố tình bỏ lọt chứng cứ, không xem xét đánh giá đúng giá trị chứng cứ, không triệu tập đủ người liên quan, người làm chứng và nhiều tình tiết khác trong vụ án… Dẫn tới, đưa ra những nhận định thiếu khách quan, gây khó khăn, thậm chí không thể khắc phục được cho công tác xét xử ở giai đoạn phúc thẩm.

Cụ thể, việc bà Tạ Thị Chuộng xin ly hôn, ông Nguyễn Văn Lâm cũng đồng ý ngay từ đầu, lẽ ra Tòa sơ thẩm phải ra quyết định thuận tình ly hôn nhưng lại tuyên cho bà Chuộng ly hôn ông Lâm là không đúng. Tòa sơ thẩm đem chia tài sản của Công ty TNHH MTV Nhựa Phú Lâm cho bà Chuộng, nhưng lại không đưa công ty tham gia tố tụng là trái pháp luật. Định giá tài sản của công ty và giải quyết các vấn đề liên quan đến tài khoản của công ty thì buộc phải đưa công ty vào tham gia tố tụng. Vì ngoài vấn đề tài sản trong công ty, thì công ty còn là chủ thể của nhiều quan hệ kinh tế khác như tài sản của công ty tại 2 ngân hàng; thuế công ty phải nộp cho Nhà nước; xuất nhập hàng hóa, vật tư…

Ngoài ra, khi xét xử cần phải xem xét đến các chủ nợ của Công ty để đưa vào tham gia tố tụng. Vậy mà, Tòa sơ thẩm lại coi tài sản của Công ty TNHH Nhựa Phú Lâm là tài sản chung của vợ chồng rồi phán xử chia 1/3 giá trị công ty cho bà Chuộng (kế toán hưởng lương hàng tháng) trong khi công ty còn nợ rất nhiều thì Tòa sơ thẩm lại không chia nợ cho bà Chuộng. Đó là nhận định của TAND tỉnh Thái Bình tại phiên xét xử phúc thẩm ngày 08/8/2016.

Trở lại diễn biến của vụ án, ngày 20/05/2014 bà Tạ Thị Chuộng làm đơn xin ly hôn, thẩm phán Lê Kiên Trung được phân công thụ lý và giải quyết thì phải gần 2 năm sau mới đưa vụ án ra xét xử. Đến khi ban hành Bản án sơ thẩm số 09/2016/HNGĐ-ST ngày 08/3/2016, thì lại có nhiều vi phạm dẫn đến TAND tỉnh Thái Bình phải mở phiên xét xử phúc thẩm tuyên hủy về quan hệ tài sản, chuyển hồ sơ vụ án cho Tòa án cấp sơ thẩm giải quyết lại theo thủ tục sơ thẩm. Và rồi TAND TP Thái Bình tiếp tục kéo dài đến gần 2 năm nữa mới đưa vụ án ra xét xử lại (lần 2).

Lần này cũng không khác gì trước, thậm chí còn có những tình tiết phức tạp xảy ra ở TAND TP Thái Bình cần phải làm rõ: Đang trong quá trình thụ lý vụ án thì phải thay thẩm phán Trần Hồng Sơn - người bị tố là có dấu hiệu thông đồng cho một nhóm người đến trấn áp, lăng mạ, hành hung và hủy hoại tài sản của đương sự Nguyễn Văn Lâm ngay giữa chốn công đường. Thẩm phán Nguyễn Thị Hân được thay thế lại không thực hiện những nhận định về vi phạm của bản án trước đã được TAND tỉnh chỉ ra (như đã nêu ở trên) mà vẫn xét xử theo đường lối của án đã bị hủy. Cho nên, khi Bản án sơ thẩm số 23/2018/HNGĐ-ST ngày 19/6/2018 vừa ban hành liền bị Viện Kiểm sát nhân dân TP Thái Bình ra Quyết định kháng nghị phúc thẩm và TAND tỉnh Thái Bình mở phiên tòa phúc thẩm tuyên hủy toàn bộ Bản án sơ thẩm lần 2 này, giao TAND TP Thái Bình xét xử lại theo trình tự sơ thẩm.

Đúng là “quá tam ba bận”, trải qua nhiều phiên tòa, cấp Tòa với nhiều văn bản được ban hành, án bị hủy đi, hủy lại… rồi cuối cùng TAND TP Thái Bình mới “chịu” nhận ra những vi phạm trong hoạt động tố tụng của mình. Và rồi cũng phải chờ bà Tạ Thị Chuộng “gỡ thế bí” khi bà đã nhìn thấy rõ thế lực “ngầm” hứa giúp mà không thể đáp ứng được những yêu cầu đòi hỏi về quyền lợi phi lý của mình để rồi “tự nguyện” rút đơn khởi kiện.

Dựa vào đó, ngay lập tức TAND TP Thái Bình đã mở phiên tòa sơ thẩm (lần 3) cho dù bị đơn; người đại diện theo ủy quyền của bị đơn; người bảo vệ quyền và lợi ích của bị đơn; người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan; người làm chứng đều vắng mặt… Nhưng TAND TP Thái Bình vẫn ra Bản án số 41/2019/HNGĐ-ST ngày 10/10/2019, tuyên “Đình chỉ xét xử toàn bộ yêu cầu giải quyết của bà Tạ Thị Chuộng về việc chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn giữa bà Tạ Thị Chuộng và ông Nguyễn Văn Lâm”.

Bản án số 41/2019/HNGĐ-ST ngày 10/10/2019 của TAND TP Thái Bình.

Vụ án đã khép lại, cho dù kết thúc có hậu nhưng dư âm của nó vẫn còn, hậu quả để lại là khôn lường, khiến ông Nguyễn Văn Lâm và gia đình vợ con ông Lâm vẫn day dứt chưa nguôi. Vấn đề đặt ra ở đây là tại sao chỉ là một vụ án hôn nhân và gia đình bình thường không những để dây dưa kéo dài hơn 5 năm mà còn làm xấu đi tình cảm vợ chồng, cha con sau ly hôn; làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền và lợi ích hợp pháp của ông Lâm và công ty?

Vậy ai là người chịu trách nhiệm về những hệ lụy này? Ai là người chịu trách nhiệm để Công ty TNHH MTV Nhựa Phú Lâm rơi vào tình trạng khó khăn, không được vay vốn ngân hàng? Ai là người chịu trách nhiệm để một doanh nghiệp đang làm ăn có lãi, doanh thu hàng chục tỷ đồng mỗi năm, phải lâm vào cảnh khốn khó đến nỗi không có tiền chi trả lương cho công nhân? Tất cả những điều đó chúng ta có thể hiểu được những bức xúc của ông Nguyễn Văn Lâm.

Nhưng sau phán quyết của Tòa đình chỉ xét xử toàn bộ yêu cầu giải quyết về việc chia tài sản chung vợ chồng khi ly hôn, ông Lâm với tư cách là người đại diện theo pháp luật của Công ty Nhựa Phú Lâm vẫn sẵn sàng có đơn xin rút yêu cầu bà Chuộng trả cho công ty 3 tỷ đồng. Việc làm này của ông Lâm đã thể hiện tính nhân văn, mặc dù ông biết rõ bà Tạ Thị Chuộng đã được ai đó tư vấn khai vay 3 tỷ đồng làm vốn cho công ty lúc mới thành lập để Tòa có cơ sở xử chia phần tài sản của công ty cho bà. Những lời khai này đã được ngân hàng và cơ quan Công an xác định là gian dối, không có thật.

Song điều mà ông Nguyễn Văn Lâm và Công ty TNHH MTV Nhựa Phú Lâm quan tâm là các cơ quan chức năng trước hết là TAND tỉnh Thái Bình và TAND tối cao cần sớm vào cuộc thanh tra làm rõ những vi phạm trong hoạt động tư pháp và xử lý nghiêm tổ chức và cá nhân nhất là trách nhiệm của người đứng đầu và những Thẩm phán được phân công xét xử ở TAND TP Thái Bình theo đúng quy định của ngành Tòa án - Có như vậy, mới củng cố niềm tin của người dân đối với các cơ quan bảo vệ pháp luật.

Bảo Anh