Vợ chồng ông Hà Phan và các con, cháu trong ngày Tết.

Ông là người mà mỗi lần nhắc đến tên ông, mọi người đều gọi ông với một cái tên trìu mến như người thân của gia đình mình. Người thì gọi ông là “ông Sáu", người khác lại gọi là “chú Sáu”, rồi “ông Sáu xe ôm”. Điều đó xem ra cũng dễ hiểu, bởi từ ngày ông nghỉ hưu, phương tiện đi lại chính của ông là xe ôm… Vẫn bộ đồ cũ kỹ, bạc phếch, rộng thùng thình đi đôi dép nâu và hút thuốc lá Thăng Long, ông tiếp đoàn nhà báo chúng tôi như những người thân lâu ngày mới về nhà.

Gặp lại mấy anh em nhà báo chúng tôi, ông bảo: Tết năm rồi, gia đình nhà tôi vui quá. Một phần vì các con tôi đã trưởng thành và làm ăn khấm khá, các cháu ngoan học giỏi. Riêng phần tôi, tôi thấy hạnh phúc, vì một người nghỉ hưu như tôi, nhưng thi thoảng mỗi khi về Cần Thơ hoặc các địa phương Nam Bộ, các anh nguyên là lãnh đạo Đảng, Nhà nước, Chính phủ đều đến thăm gia đình tôi.

Năm nay, trước khi đến, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc còn cho người gọi điện đến và “đặt hàng” góp ý kiến về một số vấn đề liên quan đến việc chỉ đạo điển hình của Chính phủ. Tôi thấy vui vì công cuộc đổi mới của đất nước đang ngày một đơm hoa, kết trái, bộ mặt ở nơi này, địa phương kia thay da, đổi thịt. Tôi rất tâm đắc với chủ trương của Đảng và Nhà nước, Chính phủ về việc xây dựng nông thôn mới. Đây là chủ trương rất hợp lòng dân, vì trên thực tế, chúng ta còn nợ người dân ở các vùng nông thôn nhiều lắm.

Trong kháng chiến, chính những người dân nơi đây nuôi dưỡng, che chở những người hoạt động cách mạng như chúng tôi. Kháng chiến thắng lợi, do hậu quả của cuộc chiến tranh ác liệt và lâu dài, chúng ta chưa thể trả nghĩa cho bà con, giờ là lúc chúng ta phải làm. Dân có giàu thì nước mới mạnh. Tôi cũng mừng khi thấy Chính phủ khóa mới đã phát động phong trào khởi nghiệp ở các địa phương, coi doanh nghiệp, doanh nhân là động lực của sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước, đi kèm đó là việc xây dựng một Chính phủ hành động và liêm chính, rồi vấn để triển khai mạnh mẽ công tác phòng, chống tham nhũng…

Dừng một lát, ông Sáu Phan rụi điếu thuốc vào chiếc gạt tàn trên chiếc bàn đá, ông kể cho chúng tôi nghe một vài câu chuyện mà cánh nhà báo chúng tôi cũng thấy bất ngờ. Theo ông kể thì, sau dịp Tết năm Bính Thân (2016), qua bài viết đăng trên báo Kinh doanh & Pháp luật, ông nhận được nhiều điện thoại của anh em, bè bạn ở nhiều nơi, trong số đó có những người mà đã hơn 20 năm nay ông chưa hề gặp lại. Một người trong số đó là ông Dần, nguyên Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng.

Theo ông Sáu thì dịp Tết năm ngoái, ông Dần đọc đươc bài báo đăng trên báo Kinh doanh & Pháp luật với tiêu đề: “Chuyện chưa kể về một cán bộ lão thành” đề cập về cuộc đời hoạt động cách mạng cũng như những chuyện đời thường của ông Sáu Phan, ông Dần rất vui. Bởi trước đó, ông cứ ngỡ, ông Sáu Phan đã mất. Thế rồi qua người nọ người kia ông đã tìm được số điện thoại của gia đình ông Sáu Phan ở TP. Cần Thơ.

Chuyện tưởng chỉ dừng lại ở những lời thăm hỏi sức khỏe qua điện thoại, nào ngờ sau Tết Bính Thân 2016, ông Dần mua vé vào TP Hồ Chí Minh, rồi từ đây, ông mượn xe của một người quen đi Cần Thơ để thăm ông Sáu Phan. Tâm tình chuyện nước, chuyện nhà giữa 2 ông già tuổi đã ngoài 80, trước khi chia tay ông Sáu Phan, ông Dần đã nắm chặt tay ông Sáu và nói: Lương hưu tôi một tháng được 10 triệu đồng, tôi mua vé máy bay hết hơn 6 triệu đồng, số còn lại tôi biếu anh mua thuốc để bồi bổ sức khỏe. Trước tình cảm của người bạn già và nhìn chiếc bì đặt trên mặt bàn, ông Sáu Phan không nén nổi sự xúc động về tình người, tình đời mà một người bạn già lâu ngày dành cho ông.

Cũng qua trang báo Tết, một độc giả ở khu vực Tây Nguyên, sau dịp nghỉ Tết Bính Thân 2016 qua số điện thoại ghi trên báo đã điện thoại về tòa soạn đề nghị cho biết số điện thoại của gia đình ông Hà Phan ở TP Cần Thơ. Ngỡ tưởng chuyện gì, nào ngờ khi đoàn chúng tôi đến thăm gia đình ông Sáu, ông đã xúc động kể lại câu chuyện về người ấy.

Chẳng là sau khi được số điện thoại của gia đình ông Sáu Phan, cũng như ông Dần, vị độc giả kia cứ ngỡ ông Sáu Phan đã mất. Nào ngờ ông vẫn sống vui khỏe với những việc làm từ thiện – xã hội, và nếp sống giản dị, liên khiết. Thế rồi, từ tỉnh Gia Lai xa xôi, ông chủ động điện thoại chúc mừng và hỏi thăm sức khỏe của ông Sáu Phan.

Trong câu chuyện, từ đầu dây bên kia, ông nói với ông Hà Phan khi ông Hà Phan rằng ông vẫn còn giữ được bức ảnh chụp chung với ông Sáu Phan khi ông đến thăm anh hùng Núp. Kỷ niệm trong lần gặp gỡ ngắn ngủi và hiếm hoi ấy vãn in đậm trong ký ức của ông. Một độc giả khác là nhà thơ Nguyễn Duy Phương, theo ông Sáu Phan kể, cũng qua trang báo Tết năm Bính Thân báo Kinh doanh & Pháp luật đã nhận được những thông tin về ông Hà Phan nên điện thoại chúc mừng và hỏi thăm sức khỏe của ông.

Trong câu chuyện, nhà thơ Nguyễn Duy Phương kể rằng, nhà thơ vẫn còn lưu giữ bức ảnh chụp chung với ông Sáu Phan khi ông Sáu Phan về thăm khu di tích 10 cô gái hy sinh ở ngã ba Đồng Lộc, tỉnh Hà Tĩnh.

Tiếp nối câu chuyện “nghĩa” và “tình” với chúng tôi, ông Sáu Phan kể: “Cách nay ít lâu người đứng đầu Tập đoàn Vincom đến thăm ông. Sau vài câu chuyện, ông Vượng Chủ tịch Tập đoàn ngỏ ý với ông Sáu Phan rằng: Ở địa bàn Nam Bộ, địa phương nào nghèo nhất? Sau ít phút, ông Sáu Phan trả lời: “Nếu anh hỏi vậy, thì tôi xin nói ngay là ở xã Tĩnh Viễn, huyện Long Mỹ, tỉnh Hậu Giang – nơi đồng bào quanh năm sống bằng nghề đan lát cây lục bình. Người dân còn gặp nhiều khó khăn”.

Nghe vậy, ông Chủ tịch Tập đoàn Vincom đã đồng ý chi số tiền hơn 3 tỷ đồng để xây dựng một ngôi trường tiểu học khang trang. Khi khánh thành ngôi trường này, ông Chủ tịch Tập đoàn Vincom đến dự và tận mắt chứng kiến bao năm cái nghèo, cái khó còn đeo bám người dân nơi đây. Nhìn vậy, ông Nhật Vương đã chỉ đạo trích từ quỹ phúc lợi của Tập đoàn chi thêm số tiền 7 tỷ đồng để xã xây thêm một trạm xá (trong đó có cả việc mua sắm trang thiết bị y tế) nhằm chăm sóc sức khỏe cho người dân địa phương.

Một lần khác, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Kiên Giang đến thăm ông Hà Phan. Trong câu chuyện, ông Hà Phan nói với đồng chí Bí thư Tỉnh ủy tỉnh Kiên Giang về một câu chuyện đã diễn ra cách nay hơn nửa thế kỷ. Đó là vào các năm từ 1956-1959, thực hiện luật 10 năm 59, Mỹ - Diệm đưa máy chém đến khắp nơi ở miền Nam nước ta.

Hồi đó, Ban Thường vụ Tỉnh ủy Cần Thơ phải dời về Rạch Giá (Kiên Giang), sau đó chuyển tiếp về một số nơi thuộc tỉnh Hậu Giang. Nhờ sự che chở và đùm bọc của người dân mà cán bộ ta vẫn “sống khỏe”. Sau giải phóng, đời sống của người dân ở các khu vực này vẫn còn nhiều khó khăn. Trong câu chuyện với đồng chí Bí thư tỉnh Kiên Giang, ông Sáu Phan đề nghị tỉnh giúp đỡ bà con ở những nơi này. Nghe xong câu chuyện, đồng chí Bí thư tỉnh Kiên Giang đã chỉ đạo cho các ban ngành chức năng của tỉnh xây dựng 1 trường học cấp tiểu học, 2 cây cầu và vận động các nhà hảo tâm để xây cất mấy chục căn nhà tình nghĩa cho đồng bào nghèo, những gia đình đã từng nuôi dưỡng cán bộ cách mạng trong thời kỳ kháng chiến.

Gần đây, ông Sáu Phan đọc được một bài báo trên báo Hà Nội mới. Bài báo đề cập về tấm gương hy sinh của bác sỹ Nguyễn Văn Luyện, người có 2 con cũng là bác sỹ và cùng hy sinh vào đêm 19/12/1946. Nhiều người Hà Nội mỗi lần nhắc đến tấm gương hy sinh này đều gọi “Đó là gia đình quyết tử cho Tổ quốc quyết sinh”. Đọc xong bài báo, ông Sáu liền cắt bài báo đó rồi gửi đến đồng chí Bí thư Thành ủy Hà Nội. Theo đó là lời kiến nghị: hà Nội nên dành một con phố mang tên bác sỹ Nguyễn Văn Luyện.

Về phần mình, ngày nối ngày, ông vẫn đau đáu với tâm nguyện của mình. Đó là những hoạt động từ thiện xã hội cho các gia đình chính sách, gia đình nghèo. Có một chuyện mà rất nhiều ngừoi ở thành phố Cần Thơ đều biết là vào đầu năm 2016, trong đám tang người mẹ của ông, bà con và doanh nghiệp phúng viếng được số tiền 350 triệu đồng. Ông Sáu Phan đã giao toàn bộ số tiền đó cho tổ chức cựu chiến binh ở TP. Cần Thơ để xây nhà tình nghĩa trao tặng đồng bào nghèo.

Riêng ông, đến nay, từ uy tín cá nhân, ông đã vận động được 64 căn nhà tình nghĩa cho các gia đình chính sách và người nghèo. Về hưu, mặc dù tuổi đã cao, sức đã yếu, song ông vẫn dành thời gian đến thăm đồng chí, đồng bào – Những người một thời từng nuôi dưỡng ông trong thời kỳ chiến tranh. Điều kỳ lạ là mỗi lần đến thăm gia đình này, địa danh kia, phương tiện đi lại của vợ chồng ông là xe ôm. Đây chính là lý do mà nhiều người dân Cần Thơ mỗi lần nhắc đến ông thường gọi ông là “ông Sáu xe ôm”. Trước khi chia tay chúng tôi, ông bảo: “Dân sống thế nào thì mình sống vậy, có sao đâu?”.

Quang Minh/KD&PL